Opstelling raket die gecontroleerd tot ontploffing is gebracht

Arenatest Finland

Tijdens de nabestaandenpresentatie hebben wij u geïnformeerd over de zogenaamde arenatesten die in het kader van het forensisch onderzoek in juli 2016 in Oekraïne zijn verricht. Wij lieten daarbij beelden zien van een raket die gecontroleerd tot ontploffing werd gebracht. De beelden die u zag, zijn in juli 2016 in Oekraïne gemaakt. Uit diverse media kon u vernemen dat ook Finland een bijdrage heeft geleverd aan het forensisch onderzoek. Die bijdrage hield in dat in Finland al eerder een arenatest was verricht door forensische experts uit Finland en Nederland. Omdat Finland de resultaten van dit onderzoek destijds alleen met Nederland wilde delen, en nog geen toestemming had gegeven om deze te delen met het JIT, konden wij tijdens de nabestaandenbijeenkomst geen melding maken van de arenatest die in Finland is verricht. De Finse autoriteiten hebben inmiddels wel toestemming gegeven om de onderzoeksresultaten met het JIT te delen. De resultaten zijn aan Nederland overgedragen en dragen bij aan de bewijskracht van het forensisch onderzoek.

Bovenaanzicht van de testopstelling

Getuigenoproep

Op 28 september 2016 riep het JIT getuigen op om zich te melden. Het JIT zoekt specifiek naar inside- en/of ooggetuigen die meer kunnen vertellen over de rol van de verschillende betrokkenen bij het neerhalen van MH17. Daarnaast maakte het JIT een aantal opgenomen tapgesprekken openbaar, met daaraan gekoppeld de vraag om informatie over de personen met het alias Orion en het alias Delfin.

Op 14 december is er een persconferentie in Kiev gehouden. De Oekraïense Deputy-Prosecutor General, de heer Storozhuk, gaf een korte update over het onderzoek en riep getuigen op die mogelijk informatie hebben over de crash zich te melden bij het JIT. Hij gaf aan dat het JIT mogelijkheden biedt voor afscherming en veiligheid van getuigen en dat het Oekraïense rechtssysteem mogelijkheden biedt tot strafvermindering bij medewerking aan het onderzoek.

De oproepen leverden wel reacties op, maar nog onvoldoende. Het JIT gaat dan ook met volle kracht door met het zoeken en horen van relevante getuigen. Zoals eerder aangegeven belemmert de situatie in  Oost-Oekraïne het onderzoeksteam om ter plaatse te gaan en getuigen actief te benaderen. Omdat het conflict in Oost-Oekraïne nu al zo'n tijd duurt, en de situatie daar nog steeds moeilijk en gevaarlijk is, is het niet ondenkbaar dat zich spijtoptanten bij het JIT melden.

Verzoek om informatie

Het JIT blijft op zoek naar nieuwe relevante informatie en (inside)getuigen. Zo kan er nog steeds informatie worden gedeeld via de website van het JIT (www.jitmh17.com) en bestaat de mogelijkheid om per e-mail of telefonisch contact op te nemen met het onderzoeksteam. Alle relevante informatie die het JIT via deze kanalen ontvangt wordt onderzocht.

Gegevens

Telecomdata:
Het onderzoeksteam krijgt nog steeds nieuwe, relevante telecomdata. Het gaat dan zowel om opgenomen telefoongesprekken als historische printgegevens (oftewel: overzichten van welk nummer op welk moment met welk nummer contact had). Al deze gegevens worden nauwgezet onderzocht. Enerzijds om te beoordelen of er gesprekken zijn die relevant zijn voor de bewijsvoering, meer in het bijzonder of er gesprekken zijn die duidelijk maken wie verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van MH17. Anderzijds om te beoordelen of de gesprekken en printlijsten aanknopingspunten bieden om betrokkenen te lokaliseren. Dat zal de komende maanden nog veel tijd en capaciteit vergen. Het gaat namelijk om miljoenen historische printgegevens en duizenden opgenomen telefoongesprekken.

Analyse van miljoenen gegevens

Deze telefoongesprekken zijn veelal tijdens het ontstaan en het verdere verloop van het conflict in Oost Oekraïne - en dus vóór 17 juli 2014 -  met machtiging van een Oekraïense rechter opgenomen door de SBU. Deze gesprekken zijn opgenomen in het kader van de staatsveiligheid in het kader van de strijd tegen terrorisme. Dit zijn andere procedures dan het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van MH17. In het strafrechtelijk onderzoek zijn óók gesprekken opgenomen, welke na een bepaalde juridische procedure relatief eenvoudig gedeeld kunnen worden met het JIT. De juridische procedure om de gesprekken die niet in het kader van het strafrechtelijk MH17-onderzoek zijn opgenomen met het JIT te mogen delen,  is echter veel complexer en tijdrovender.

Hetzelfde geldt voor de opgevraagde historische printgegevens. Het is helaas niet zo dat de bij de Oekraïense autoriteiten aanwezige tapgesprekken en printgegevens zonder meer en integraal aan het JIT kunnen worden verstrekt. Daar gaat een complexe juridische procedure aan vooraf. Dit verklaart waarom het onderzoeksteam tot op de dag van vandaag nog (voor het JIT nieuwe) opgenomen telefoongesprekken en printgegevens ontvangt.  

Social Media:
Ook het Social Media onderzoek gaat onverkort door en levert nog altijd resultaat op. Nog steeds wordt nieuw en interessant materiaal op internet gevonden.